وَ اِنَّ مع العُسرِ یسراً
محمَّد(ص) میزان و فطرت
محمَّد(ص) و علی(ع) صراطاً
درویش بی نوا را آخر چه سود دنیا
آخر چه سود دنیا درویش بی نوا را
در راه رسم عالم دل می رود ز دستم
دل می رود زدستم صاحبدلان خدا را
افتاده ای غریبم در راه رسم عالم
ماندم به رسم هستی تا طی شوَد فنا ها
در هر فنا نماندم از رنج راه خواندم
در رنج راه ماندم دل گشت پیر دانا
من پیر راه عشقم در راه گنج ماندم
این گنج شد نصیبم این راه شد توانا
بیراهه جان ندارد پوچی توان ندارد
گر پاک شد نهادی گردید راه خوانا
روزی تو رمز رازی دادی به روی زردم
پر زد به روی زردم نورت سفید مانا
آمد مدار عشقت از چشمه ای مداوم
جریان پاک غم را در من رساند جانا
بی من تو در کجایی بی من بگو چرایی
کاری نکرده بودم جز ترک بی گناهی
بی من بگو چرایی بی من تو در کجایی
من مانده ام به عشقت صبحم ابوترابم
آمد ز فطر غایی این مزد بی نوایی
ماندم به این گدایی از راه این جدایی
دل گشت کربلایی آمد به دل هوایی
جز ترک بی گناهی کاری نکرده بودم
از راه این جدایی ماندم به این گدایی
صبحم ابوترابم من مانده ام به عشقت
آمد به دل هوایی دل گشت کربلایی
می شود تازه دلم صاف ز آفات بلا
زنده دل از تو شوم ای اثر از بو تراب(ع)
یادگاری که در این گنبد دوّار تو را
بی تو ام سر نشود مقصد آمال جهان
بی تو آمال جهان طی بشود لنگ گدا
لنگری را به گناهان زده امیال بشر
لنگری سوی مرض ها شدُ افتاد جدا
می کَنی نقطه ی افتاده ز آثار عدم
می بری روی خودش تا که بگردد به خدا
بینِ بارانِ خزان یخ زده ای سروِ چَمان
بهرِ بهمن به زمستان تو خرامان بمان
مانده ای تا که بهاران بِرِسد پیشِ قَدَت
تا که هر صیف شود وصل به گرمای کمان
عودُ اسفند به راهت شُدُ افتاد جهان
وقتِ آینده که آید به تو آئینِ زمان
مانده ام در دَرِ دوری ز تو در راهِ خبر
بی خبر از تو چه داند که چرایی به نهان
بی تو بیراهه کشاندند به خورشیدُ مَهان
با دلت از دلِ من ظلمُ جهالت بِرَهان
ماه تابانِ عبادت به خدایی رمضان
یازده ماه نهان از چه جفایی رمضان؟
دیدنت سخت شود از پیِ آمال بشر
حال پیدا شده ای گو به کجایی رمضان؟
می شود با تو نهایت توبه را طی بکنم
تازه از تازه ترینی تو شفایی رمضان
گل به هر برگ گلش کلبه ی از عشق شود
دیدمت کلبه به گلبرگ سمایی رمضان!
در سَحر لطف تو بارید به مقیاس قلم
خوب تر تازه نگر حُسنِ دگر گشت به سر
می رسد یکسره این رسم به احساس قلم
مشق شاعر شدنم در شب شعرست شفا
بیش تر شد ز حسن(ع) راز به اجلاس قلم
شد صفی دین به حسن(ع)تا بنویسی ز حسن(ع)
کربلایی ز مُحمَّد(ص)و علی(ع)شد ز حسن(ع)
روز عاشورا حسین(ع)داد درسی ز حسن(ع)
ز حسن(ع)رسم شهادت و شهادت ز حسن(ع)
حرف الله که قائم(عج)تو به کرسی ز حسن(ع)
و همچنین ماهیّت آزمایش الهی تعیین کننده ی همه ی ابعاد سرای دنیا و آخرت برای همگان می شود.آدمی از یک طفولیت شروع می شود تا اینکه مفهوم امتحان شدن را دریابد و شروع این طفولیت از اثرات گوناگون و پراکنده در عالم دنیا و پیش ار آن ،از بدو پیدایش آن تا بلوغ کامل در مواجه با همه ی اثرات است.به محض اینکه به بلوغ کامل رسید می توان ادعا کرد دوران طفولیت آن تکمیل شده است.پس از آن توان تشخیص حق و باطل و توان انجام حق یا باطل را دارد و امتحان می شود تا انتخاب کند.نوعی ظرفیت های ذاتی وجود دارند که اصلا قابل تغییر و تحول نمی گردند که به آن ظرفیت های تکوینی گفته می شود.و نوعی ظرفیت های ذاتی هم بالقوه وجود دارند و به محض اینکه بالفعل شوند قابل تغییر و تحول نمی شوند که به آن ظرفیت های تشریعی گفته می شود.ظرفیت های تکوینی متناسب با هر کدام از آحاد بشر و مخصوص آنان است.یعنی دقیقا مشخص است چه مسیری را از ابتدا تا پایان می پیماید.اما ظرفیت های تشریعی متناسب با اختیار آحاد بشر در وصل کامل به ظرفیت های تکوینی بالفعل می شوند.یعنی هر کدام از آحاد بشر ظرفیت تکوینی مخصوص خود را دارد که قابلیت تغییر و تحول ندارد.و هرکدام از آحاد بشر ظرفیت تشریعی مخصوص به خودش با قابلیت تغییر و تحول در حیطه ی اختیار خودش را تا اتمام اختیار که با تمام شدن فرصت امتحان تحقق می یابد را دارد.
همچنین به طور بدیهی مشخص می گردد هرکدام از آحاد بشر قابلیت رسیدن به ظرفیت تشریعی منحصر به خودش را به اختیار دارد یعنی اختیار اینکه نرسد را هم دارد.همه مفاهیم و مسایل بشر مربوط به همین ظرفیت تشریعی است،یعنی بشر ممکن است اختیار انجام هر کاری را در خود توجیه کند و در نهایت خودش را در یک محدودیت مشاهده می کند،یعنی همواره هر کدام از آحاد بشر اختیار انجام کار در محدوده ای مشخص یا نامشخص دارند که مجبور به رعایت آن می شوند.سه حالت بدیهی بدین شرح است که یک انسان خودش را مجبور می کند کارهایی را انجام بدهد یا انجام ندهد،یعنی با اختیار خودش می تواند اختیار انجام کاری را از خودش سلب کند،یا انسان ها همدیگر را مجبور می کنند ولو به اینکه برخی از آنان نخواهند که اختیار از آن ها سلب شود،مثل اینکه شخصی به اختیار می خواهد کاری را انجام بدهد و عده ای با اختیار خودشان مانع انجام خواست آن انسان شوند،و یا برای رسیدن به یک نظم یا بی نظمی اجتماعی عده ای با اختیار خودشان انجام یا انجام ندادن برخی کارها را از خودشان سلب کنند.در همه ی این سه حالت غلبه ی اختیار وجود دارد یعنی جبر را اختیار ایجاد می کند پس در ظرفیت های تشریعی جبر از اختیار بشر به وجود می آید.از طرفی ممکن است اختیار یا جبر بوجود آمده در هر کدام از این حالت ها و در جایگشت های به هم پیوسته این حالت ها غلط و یا صحیح باشد.این موضوع هم ثابت شده است و در بسیاری موارد غلط بودن نسبت به هر کدام و جایگشت ها کاملا اثبات شده است.پس بشر اینگونه،هیچگاه کاملا رضایت را نفهمیده است یا حداقل در برخی موارد که صحیح بوده رضایت داشته و حتی در همان حداقل هم ممکن است به سبب بسیاری آن رضایت گذرا باشد.پس آیا مفهوم رضایت برای بشر خیلی کمرنگ است؟یا وجود ندارد؟پاسخ تحقیقی این است: فقط در یک حالت که اگر همه ی آحاد بشر صحیح را از غلط تشخیص بدهند و خودشان را به اختیار ملزم به انجام صحیح و سلب غلط کنند به رضایت کامل می رسند و این پاسخ تحقیقی با توجه به این بود که بشر فقط با انجام صحیح و سلب انجام غلط آن هم در اختیار کامل به رضایت کامل می رسد و تحقیق نشان می دهد تلاش برای اثبات اینکه انجام غلط یا سلب انجام صحیح ممکن است به رضایت کامل منجر شود بیهوده و نافرجام است.
پس از پاسخ تحقیقی مرور مطالب بدین شرح است که آحاد بشر دارای ظرفیت های تکوینی بدون تغییر و تحول و بی هیچ ضرر و جبری هستند،و دارای ظرفیت های تشریعی دارای تغییر و تحول به اختیار خودشان هم هستند و بسیار ممکن است ظرفیت های تشریعی غلط شوند و به ندرت ممکن است صحیح باشند که شناخت صحیح از غلط و ملزم ساختن جامعه بشری برای انجام صحیح و سلب انجام غلط در اختیار خودشان تنها راه ممکن برای رسیدن به رضایت کامل است.پس از این پاسخ تشریعی تحقیق می کنیم به اینکه چطور ممکن است همه ی آحاد بشر صحیح را از غلط تشخیص داده و خودشان را به انجام صحیح و سلب انجام غلط ملزم کنند و همواره به رضایت کامل برسند؟برای حل این سوال در ابتدا باید تحقیق شود آیا ظرفیت های تکوینی و تشریعی که گفتیم صحت دارند و اینها که گفته شد تا اینجا صحیح است؟اگر صحیح است باید تحقیق شود که ظرفیت های تکوینی چگونه بدون تغییر و تحول در صحت کامل اند؟چون ممکن است به حل سوال بالا کمک کند.طبق تحقیقاتی که انجام دادیم همه ی ظرفیت های تکوینی در یک نظام تکوینی قرار دارند و نظام تکوینی را الله آفریده است.تکته ی مهم دیگر این می باشد که برای تحقیق همواره به قرآن مراجعه می کنیم چون واقعیت ها با حقایق متفاوتند و به نوعی فرق دارند.در نظام تکوینی با همه ی تفاوتی که در تکوین ها وجود دارد آن فرق که گفتیم موجود نیست و کاملا بر اساس حقایق است.از آنجایی که وحدت ظرفیت های تشریعی برای رسیدن به رضایت کامل یک امر فراتر از واقعیت اما متناسب با واقعیت صحیح است می توان نتیجه گرفت رسیدن به رضایت کامل یک امر حقیقی است و چون امور حقیقی را الله آفریده است لذا باید کشف کنیم که آیا الله امر حقیقی برای رساندن آحاد بشر به آن رضایت کامل را آفریده یا نه؟که مشخص می شود چون همه ی آحاد بشر خواست رسیدن به رضایت کامل مطابق با رضایت الله را نداشته اند، ابتدا در واقعیت متوجه می شویم برای همه ی آحاد بشر رسیدن به رضایت کامل را نیافریده است.سپس با توجه به اینکه الله ظرفیت های تشریعی را در رضایت کامل آفریده بنابراین تحقق رضایت کامل که خواست الله است حتمی است.پس ظرفیت های تشریعی برای رسیدن به رضایت کامل آفریده شده اند و این نحو آفرینش مطلقاً توسط الله می باشد و آفرینش دارای نظام مطلق است.یعنی ظرفیت های تشریعی چه به غلط یا صحیح رفتار کنند در یک نظام نشریعی مطلق الهی هستند.و غایت ظرفیت های تشریعی برای رسیدن به یک نظام نشریعی با رضایت کامل است.یعنی همه ی رفتارهای مربوط به آحاد بشر از ابتدا تا نهایت ضمن آن حالات بدیهی که گفتیم ،در یک نظام تکوینی و تشریعی متصل به هم و در یک نظام الهی است.یعنی رسیدن به رضایت کامل الزامی و حتمی است.وظیفه ی بشر این می شود که تلاش کند تا به نظام نشریعی مطلق الهی که همان انجام آیه های کتاب آسمانی قرآن است برسد.حال آنکه اختیار هم سلب نشده و همان اختیار که سلب نشده مسایل و نارضایتی ها را در نظام تشریع بوجود می آورند اما چون وعده ی الهی به تحقق امور در نظام تشریع است،تلاش برای انجام آیات قرآن تحقق پیدا می کند.در نظام تشریع مطابق با خواست و رضایت الهی بایستی دو ماهیت حق و باطل مقابل هم جبهه بگیرند و ماهیت حق باطل را از بین ببرد و به رضایت کامل برسد.پس آن حالت های بدیهی که گفتیم اگر مطابق خواست الله نشوند به باطل می رسند و از بین می روند.دو نکته مهم کشف می شود:اولآ جبهه ی حق در همه ی اعصار و همواره تا روز قیامت در یک نظام تشریعی الهی تلاش و فعالیت می کند و به رضایت کامل می رسد و به الله هیچ اعتراض نمی کند چون کمبودی نمی بیند و دوماً جبهه ی باطل چون در همه ی اعصار از بین می رود ،با اعتراضی که به الله و جبهه ی الله(جبهه ی حق)می کند از بین می رود،یعنی نظام آفرینش براساس رضایت به الله آفریده است و هر چه مخالف رضایت الله باشد از بین می رود.بدیهی است با تحقیق متوجه این شدیم که پس از امتحان الهی فقط آحادی از بشر که در جبهه ی حق هستند مطابق با نظام نشریعی الله که همان حکومت اسلامی بر اساس قرآن و اهل بیت(ع)است خودشان را ملزم به انجام صحیح و انجام ندادن غلط می کنند و نظام نشریعی الله را در دنیا به انجام می رسانند و به رضایت کامل د دنیا و آخرت می رسند.البته مفاهیمی در رابطه با جهان برزخ که عالم بین دنیا و آخرت هست هم وجود دارد.
از آنجایی که خداوند در قرآن می فرماید (همانا حیات دنیا لهو و لعب است )می خواهیم بدانیم تا چه میزان ممکن تحقق بلوغ کامل برای آحاد بشر در دنیا وجود دارد؟در پاسخ تحقیق می کنیم به اینکه آیا ظرفیت تکوینی آحاد بشر برای رسیدن به بلوغ کامل در دنیا تحقق می یابد؟برای پاسخ باید بفهمیم بلوغ کامل چیست؟پاسخ تحقیقی بدین شرح است که از شروع پیدایش همه ی ابعاد آدمی تا تکمیل آن در دنیا بلوغ کامل آن در دنیا شکل می گیرد پس بلوغ کامل تکوینی تکمیل شدن همه ی ابعاد آدمی به طور تکوینی است و این بلوغ که برای آدمی مشخص نمی شود چگونه تکوین یافته قابل تغییر و تحول نیست.هم چنین از شروع پیدایش تکوینی تا تکمیل بلوغ تکوینی، در یک نظام نشریعی مطلق بلوغ تشریعی هر کدام از آحاد بشر نیز شکل می گیرد. که بلوغ کامل تشریعی تکمیل کردن همه ی ابعاد تشریعی تا رسیدن به بلوغ کامل تشریعی است.در تکوین تکمیل شدن و در نشریع تکمیل کردن، مشخصه های مهم هستند.و نظام تکوین هیچ جبری بر تشریع ندارد بلکه هر کدام از آحاد بشر هیچ تضادی با نظام تکوین پیدا نمی کنند.یعنی اختیار هر کدام از آحاد بشر ضمن قابلیت های تغییر و تحول که دارد اتصال رضایت مند به نظام تکوین دارد.ممکن است وضعیت طوری شود که برخی بخواهند نظام تکوین را تغییر دهد یا بر ضد آن شوند امّا با توجه به اینکه نظام تکوین هیچ ضرری و جبری به هر نظم و هر بی نظمی در نظام نشریعی ندارد و قابل تغییر هم نمی باشد ،آن خواستن تغییر نظام تکوین نوعی بی نظمی تشریعی است و در نظام تشریع جای می گیرد و بی توان از آن قصد است.توضیح تحقیقی مختصراً این می باشد که به لحاظ تکوینی در بعد جسمانی مشخص است جسم هر یک از آحاد بشر متناسب با اثرات پیرامونی و نسل به نسل به طور امروزی است و جزییات بینهایتی در چگونگی این موضوع می باشد که این در نظام تکوینی بوده است،از طرفی چگونگی پیدایش نسل به نسل در حیطه ی اختیار بشر هم منجر به پیدایش بشر امروزی شده است که این در نظام تشریعی تحقق یافته است.یعنی نظام تکوینی بی تغییر و تحول است اما نظام تشریعی با قابلیت تغییر و تحول در وصل به نظام تکوینی است.ممکن بوده آحاد بشر بهتر از این به نظام تشریعی برسند یا بدتر از این به نظام تشریعی برسند،اما آنچه به فعلیت رسیده خواست و توان آحاد بشر در رسیدن به نظام تشریعی به طور امروزی است.نظام تکوینی تحکم یافتگی بنیادین از سوی الله دارد و نظام تشریعی از الله تحکم می پذیرد به آنچه می خواهد.یعنی همواره نظام تشریعی که همان حکومت اسلامی است متصل به نظام تکوینی وجود دارد و آحاد بشر در چگونگی رسیدن یا دور شدن از حکومت اسلامی اختیار دارند و این اختیار به گونه ای است که از حکومت اسلامی یا همان نظام تشریعی تحکم می پذیرد ،اگرچه متوجه ی این تحکم پذیری نشود یا خودش را متوجه این تحکم پدیری نکند و حکومت اسلامی یا نظام تشریعی مطلق الهی، همواره و مضافاً از صدر اسلام تا روز قیامت از الله تحکم پذیرفته که پیشرفت تا غایت را داشته باشد که مطابق با پیشرفت امور تکوینی به طور بدیهی این پیشرفت همواره بوده است.
ماهیت اجتماعی شکل گرفته در دنیای امروز از طرف جبهه ی باطل بسته به سِحر شده است.و برای شرح این موضوع و چگونگی رفع دو ماهیّت اثر حقیقی و اثر واقعی را تحقیق می کنیم.منظور از اثر حقیقی اثر متعلّق به الله می باشد که امکان بوجود آمدن اثر واقعی از اثر حقیقی حتمی است.به این شکل آثار حقیقی و واقعی وجود دارند و همگی متعلّق به الله می باشند.این مهم را مطابق با اینکه الله در قرآن می فرماید:(و لله میراث السّموات و الارض)می گوییم.مسئله ی سحر به آثار حقیقی نمی رسد اما علاوه بر اینکه وهم هم دارد به آثار واقعی آنطور که باید می رسد و سحر یک واقعیت نیست بلکه به طور مطلق باطل و غیر واقعی است اما تغییراتی باطل در واقعیات را سبب می شود که آن تغییرات به تبع سحر از بین می روند.برای اینکه سحر و امور باطل مربوط به سحر از بین برود باید آن را باطل کرد و این کار را خداوند بلافاصله که سحر شروع می شود انجام می دهد:(إن الله سیبطله).عموما سحر از جبهه باطل است و گفته شده برخی در جبهه ی حق برای مقابله با سحر جبهه ی باطل ,از سحر استفاده می کنند.همانطور که گفتیم سحر به برخی آثار یا امور واقعی تا از بین رفتن سحر می رسد پس جای تعجب ندارد که به سحر ها هم برسد.چون همانطور که گفتیم واقعیات جهان از حقایق الهی بوجود می آیند و هم حقایق و هم واقعیات جهان میراث الهی می باشند،پس وقتی سحر تا از بین رفتن ،در امور واقعی وارد می شود،در امور سحر به مراتب بیشتر وارد می شود.بنابراین مراقبت لازم می آید و دانش سحر باطل است.به جهت اینکه گفتیم ماهیت دنیای امروز از طرف جبهه ی باطل بسته به سحر است یعنی در امور واقعی به تبع سحر وارد شده است.چون سحر باطل می شود ورود جبهه ی باطل در امورات واقعی هم باطل می شود.نمی شود گفت امورات واقعی باطل می شود بلکه ورود باطل در امورات واقعی باطل می شود.وقتی ورود باطل در ماهیتی که فنا شدنی است اما باطل نیست باشد به معنی فاصله ی بیشتر باطل از حقایق و پرداختن به واقعیات خودش یا دیگران به ظلم می باشد.و وقتی مشخص گردد نحو پرداختن باطل محکوم به از بین رفتن است مطابق نظام تکوین و تشریع لازم می آید بشر به خواست الهی یا غیر الهی جایگزین برای روش نابود پیدا کند،خلاصه این که سال های متمادی آمریکا،انگلیس،رژیم صهیونیستی و از این قبیل به تبع سحر امور واقعی ملت ها را برای رسیدن به واقعیت مطلوب خودشان به تاراج می برند و رفع و رجوعشان هم نفوذ ساحرانه در امورات ملت هاست که احتمال بسیار بالایی در رسیدن اجل این نابهنجاری ها وجود دارد.و جایگزین برای روش نابود اگر غیر الهی باشد ممکن است توسط رفتار همان ساحران ربوده شود و چون آن رفتار به اجل بسیار نزدیک تر شده است هر روش غیر الهی را با خودش به نابودی می برد.بنابراین آن جبهه ی باطل در صدد ربودن روش الهی است،یعنی در یک خواب عمیق است که فکر می کند چنین چیزی شدنی است.که با توجه به این که گفتیم سحر به امور حقیقی و الهی نمی رسد،این روند جبهه ی باطل را سریعتر به نابودی می کشاند.باید گفت تنها راه ممکن برای جبهه ی باطل برای اینکه بیشتر بماند،خروج از مواضع جبهه ی حق است.
امور تکوینی در رابطه خلافت نسل مؤمن از حضرت آدم(ع):
خداوند نسل مؤمن حضرت آدم(ع)را خلیفه یا جانشین در زمین قرار می دهد.
تکوین نسل مؤمن حضرت آدم(ع) جانشینی در زمین بوده است.
تکوین نسل ظالم حضرت آدم(ع)برای کفر بوده است.
تکوین ابلیس در زمره ی کافرین شدن بوده است.
اگر به جز ابلیس کافرین دیگر تکوین نشده بود جمله (کان من الکافرین)در قرآن جای سوال داشت.پس سوال به این شکل پیش می آید که به جز ابلیس کافرین تکوین شده دیگر کدامند.اما سوال مهم تر این می شود که چرا کفر تکوین شده است پاسخ تحقیقی اینگونه می شود که در نهایتی که امر الهی کاملا پوشیده باشد و در آن نهایت هیچ امکانی برای فهم امر الهی نباشد کفر تکوین شده است و این نهایت را خداوند تکوین فرموده است هیچ گزندی به الله نمی رساند و از الله هیچ به آن نمی رسد.در عالم تکوین موجودات هم ماهیت ابلیس این چنین شده است.معلوم است اگر آن ماهیت کفر تا حضور الله آورده شود و سپس به حال خود رها گردد سیر بازگشت به همان نهایت کفر را می پیماید،چون تکوین آن در نهایت کفر است.احتمال دارد کافرین دیگر که ابلیس در زمره ی آنان است از نسل خود ابلیس نباشند و هم احتمال دارد شراکت ابلیس با آنان تکوین شده باشد چرا که احتمال دارد در پست ترین مرتبه ی عالم کافرین به طور مشترک تکوین شده باشند.پس احتمال این که کافرین دیگر از نسل ابلیس بوده باشند که ابلیس هم در زمره آنان باشد به طور اشتراک کامل ابلیس در نسل خودش می شود که در نهایت گزاره ی قرار گرفتن کافرین از نسل ابلیس در زمره ی ابلیس می شود.یعنی کافرین زیر مجموعه ی یک کافر در زمره ی آن کافر می شوند و این که الله می فرماید (کان من الکافرین)، احتمال به این است که علاوه بر ابلیس و نسل آن کافرین دیگری هم تکوین شده باشند.طبق تحقیقات در قرآن کافرین از نسل حضرت آدم(ع)هم تکوین شده است.یعنی ابلیس از آن کافرین می باشد.پس تا اینجا دو نوع تکوین کفّار کشف می شود یکی مربوط به ابلیس است و دیگری مربوط به نسلی از حضرت آدم(ع) است.رابطه ی بین این دو نوع اشتراک ابلیس ،یا نسل ابلیس در نسل و اموال کافرین از نسل حضرت آدم (ع)است.بنابراین خلافت نسل مؤمن حضرت آدم(ع) در زمین تکوین شده است و نسل کافر از حضرت آدم(ع)که به آن خلافت الهی نرسند نیز تکوین شده است و اشتراک ابلیس با آن نسل کافر آدمی تکوین شده است که برای شروع تکوین اشتراک ابلیس در نسل و اموال کافرین،فریب دادن و فریب خوردن حضرت آدم(ع)با نزدیک شدن به درختی در بهشت تکوین شده است.و برای تکوین خلافت حضرت آدم(ع) و نسل مؤمن ایشان در زمین ،بازگشت حضرت آدم(ع)به سوی الله بواسطه ی کلماتی که الله جلَّ جلاله به حضرت آدم (ع)آموخت(که آن کلمات به احتمال قوّی مربوط به پیامبر خاتم(ص)و اهل بیت(ع) ایشان است) تکوین شده است.یعنی در قرآن به خوبی تکوین همه ی امور در رابطه با خلافت نسل مؤمن آدمی در زمین علاوه بر تکوین بسیاری از امور به طور مشهود وجود دارد و هیچگاه دستخوش تغییر یا تحول نمی گردد و این توضیحاتی بود که ما به استناد قرآن دادیم وگرنه قرآن بینهایت لطیف تر و دقیق تر تکوین همه ی امور را از قول الله مشخص می سازد.پس امور تشریعی هرچه باشد در مطابق با امور تکوینی تحقّق می یابد.یعنی امور تشریعی در رابطه با نسل آدمی مطابق با خلافت حضرت آدم(ع)و مؤمنین نسل آدمی در زمین است که تکوین یافته است.و در این رابطه الله در قرآن می فرماید (بقیّة الله خیرٌ لّکم إن کنتم مؤمنین).